Sources & method

Source basis: Each hosted writing names its date, translator, source link, and manuscript survival notes where available. Sources

Current roomText
Sources & method

Source basis: Each hosted writing names its date, translator, source link, and manuscript survival notes where available. Sources

Worlds

The library · Edition and sources

Tertullian: Against Marcion, Books I–V

ANF historical edition · Edition commentary

Book V. Wherein Tertullian proves, with respect to St. Paul's epistles, what he had proved in the preceding book with respect to St. Luke's gospel. Far from being at variance, they were in perfect unison with the writings of the Old Testament, and therefore testified that the Creator was the only God, and that the Lord Jesus was his Christ. As in the preceding books, Tertullian supports his argument with profound reasoning, and many happy illustrations of Holy Scripture. — Translator and historical edition notes (part 19)

Read in this edition: source locators and uncertainty marks are retained. Square brackets can mark gaps or editorial interventions; headings and supplied subtitles belong to the edition. Coverage and cautions

Edition commentary

Allegorica: on the importance of rendering ἀλληγορούμενα by this participle rather than by the noun “an allegory,” as in A.V., see Bp. Marsh’s Lectures on the Interpretation of the Bible , pp. 351–354.

Edition commentary

Ostensiones: revelationes perhaps.

Edition commentary

Gal. iv. 21–26, 31 .

Edition commentary

Apud quem.

Edition commentary

Gal. v. 1 .

Edition commentary

Tertullian, in his terse style, takes the case of the emperor, as the highest potentate, who, if any, might make free with his power. He seizes the moment when Galba was saluted emperor on Nero’s death, and was the means of delivering so many out of the hands of the tyrant, in order to sharpen the point of his illustration.

Edition commentary

Gal. v. 1 .

Edition commentary

Ps. ii. 3, 2 .

Edition commentary

Jer. iv. 4 .

Edition commentary

Deut. x. 16 .

Edition commentary

Gal. v. 6 .

Edition commentary

Utraque vacabat.

Edition commentary

Isa. xlii. 4 .

Edition commentary

Gal. v. 6 .

Edition commentary

Deut. vi. 5 .

Edition commentary

Lev. xix. 18 .

Edition commentary

Gal. v. 10 .

Edition commentary

Gal. v. 14 .

Edition commentary

Dispendium.

Edition commentary

Compendium: the terseness of the original cannot be preserved in the translation.

Edition commentary

Gal. vi. 2 .

Edition commentary

Erratis: literally, “ye are deceived.”

Edition commentary

Gal. vi. 7 .

Edition commentary

Gal. vi. 7 .

Edition commentary

Intentat.

Edition commentary

Gal. vi. 9 .

Edition commentary

Gal. vi. 10 .

Edition commentary

Corruptionis.

Edition commentary

Gal. vi. 9 .

Edition commentary

Eccles. iii. 17 .

Edition commentary

Gal. vi. 14 .

Edition commentary

See Gal. vi. 17 , κόπους μοι μηδεὶς παρεχέτω , “let no one harass me.”

Edition commentary

Stigmata: the scars not of circumcision, but of wounds suffered for His sake (Conybeare and Howson).

Edition commentary

Corporalia.

Edition commentary

Solidam.

Edition commentary

Præstructio.

Edition commentary

Titulo.

Edition commentary

1 Cor. i. 3 .

Edition commentary

Appellant.

Edition commentary

Officio.

Edition commentary

Isa. lii. 7 .

Edition commentary

Pacem quam præferendam.

Edition commentary

1 Cor. i. 3 .

Edition commentary

Competentibus nostro quoque sacramento.

Edition commentary

Nisi ex accedentibus cui magis competant.

Edition commentary

Disciplinæ.

Edition commentary

Per naturæ dissimulationem. This Fr. Junius explains by τὴν φύσεως ἀφοσίωσιν , in the sense of “ original sin ” ( ἀφοσιοῦσθαι seems to point to sin requiring expiation ).

Edition commentary

1 Cor. i. 18 .

Edition commentary

1 Cor. i. 19, from Isa. xxix. 14 .

Edition commentary

Causam.

Edition commentary

Aut si: introducing a Marcionite cavil.

Edition commentary

Apud dominum.

Edition commentary

1 Cor. i. 20 .

Edition commentary

Boni duxit Deus, εὐδόκησεν ὁ Θεός .

Edition commentary

1 Cor. i. 21 .

Edition commentary

Hic vel maxime.

Edition commentary

That is, “man who lives in the world, not God who made the world.”

Edition commentary

1 Cor. i. 22 .

Edition commentary

Æmula.

Edition commentary

Causæ: the reasons of His retributive providence.

Edition commentary

1 Cor. i. 23 .

Edition commentary

Consignat.

Edition commentary

Isa. viii. 14 .

Edition commentary

Isa. xxviii. 16 .

Edition commentary

“Etiam Marcion servat.” These words cannot mean, as they have been translated, that “Marcion even retains these words” of prophecy; for whenever Marcion fell in with any traces of this prophecy of Christ, he seems to have expunged them. In Luke ii. 34 holy Simeon referred to it, but Marcion rejected this chapter of the evangelist; and although he admitted much of chap. xx., it is remarkable that he erased the ten verses thereof from the end of the eighth to the end of the eighteenth. Now in vers. 17, 18, Marcion found the prophecy again referred to. See Epiphanius, Adv. Hæres. xlii. Schol. 55.

Edition commentary

1 Cor. i. 25 .

Edition commentary

Caro.

Edition commentary

Vere.

Edition commentary

1 Cor. i. 27 .

Edition commentary

Apud Creatorem etiam vetera: ( vetera , i.e.) “veteris testamenti institutiones” (Oehler).

Edition commentary

Lev. xv . passim .

Edition commentary

Lev. xiii. 2–6 .

Edition commentary

Æmulatur.

Edition commentary

1 Cor. i. 29, 31 .

Edition commentary

By Jeremiah, chap. ix. 23, 24 .

Edition commentary

1 Cor. ii. 6, 7 .

Edition commentary

Infatuavit.

Edition commentary

Isa. xlii. 6 .

Edition commentary

Isa. xlv. 3 (Septuagint).

Edition commentary

Nedum.

Edition commentary

Sacramenta.

Edition commentary

Palam decurrentia.

Edition commentary

Delitescebat.

Edition commentary

1 Cor. ii. 7 .

Edition commentary

Gen. i. 14 , inexactly quoted.

Edition commentary

Quodammodo.

Edition commentary

Introductione sæculi.

Edition commentary

Pæne jam totis sæculis prodactis.

Edition commentary

1 Cor. ii. 8 .

Edition commentary

Ut et hoc recidat.

Edition commentary

Virtutibus.

Edition commentary

Sed jam nec mihi competit.

Edition commentary

Matt. iv. 1–11 .

Edition commentary

Luke iv. 34 .

Edition commentary

In Creatoris accipitur apud Marcionem.

Edition commentary

Considered, in the hypothesis, as Marcion’s god.

Edition commentary

Apud me.

Edition commentary

Luke xxii. 3 .

Edition commentary

1 Cor. ii. 8 .

Edition commentary

Videtur.

Edition commentary

Et quo.

Edition commentary

Instrumento.

Edition commentary

Isa. xl. 13 .

Edition commentary

1 Cor. iii. 10 .

Edition commentary

Depalatorem.

Edition commentary

So the A.V. of Isa. iii. 3 ; but the Septuagint and St. Paul use the self-same term, σοφὸς ἀρχιτέκτων .

Edition commentary

1 Cor. iii. 11 .

Edition commentary

Isa. xxviii. 16 .

Edition commentary

We add the original of this sentence: “Nisi si structorem se terreni operis Deus profitebatur, ut non de suo Christo significaret, qui futurus esset fundamentum credentium in eum, super quod prout quisque superstruxerit, dignam scilicet vel indignam doctrinam si opus ejus per ignem probabitur, si merces illi per ignem rependetur, creatoris est, quia per ignem judicatur vestra superædificatio, utique sui fundamenti, id est sui Christi.” Tertullian is arguing upon an hypothesis suggested by Marcion’s withdrawal of his Christ from everything “terrene.” Such a process as is described by St. Paul in this passage, 1 Cor. i. 12–15 , must be left to the Creator and His Christ.

Edition commentary

1 Cor. iii. 16 .

Edition commentary

The text has vitiabitur , “shall be defiled .”

Edition commentary

1 Cor. iii. 17 .

Edition commentary

1 Cor. iii. 18 .

Edition commentary

1 Cor. iii. 19 .

Edition commentary

The older reading, “ adhuc sensum pristina præjudicaverunt,” we have preferred to Oehler’s “ad hunc sensum,” etc.

Edition commentary

1 Cor. iii. 19, 20; Job v. 13; Ps. xciv. 11 .

Edition commentary

Si non illi doceret.

Edition commentary

1 Cor. iii. 21 .

Edition commentary

Jer. xvii. 5 .

Edition commentary

Ps. cxviii. 8 .

Edition commentary

Ps. cxviii. 9 .

Edition commentary

1 Cor. iv. 5 .

Edition commentary

Isa. xlii. 6 .

Edition commentary

Ps. vii. 9 .

Edition commentary

1 Cor. iv. 5 .

Edition commentary

1 Cor. iv. 9 .

Edition commentary

Our author’s version is no doubt right. The Greek does not admit the co-ordinate, triple conjunction of the A.V.: Θέατρον ἐγενήθημεν τῷ κόσμῳ—καὶ ἀγγέλοις καὶ ἀνθρώποις .

Edition commentary

Nimirum: introducing a strong ironical sentence against Marcion’s conceit.

Edition commentary

Nisi exserte.

Edition commentary

Lev. xviii. 8 .

Edition commentary

1 Cor. v. 1 .

Edition commentary

Secutus sit.

Edition commentary

1 Cor. v. 5 .

Edition commentary

Viderit.

Edition commentary

1 Cor. v. 5 .

Edition commentary

1 Cor. v. 13 .

Edition commentary

1 Cor. v. 7 .

Edition commentary

1 Cor. v. 7 .

Edition commentary

Ex. xii .

Edition commentary

1 Cor. vi. 13 .

Edition commentary

Peribit.

Edition commentary

1 Cor. vi. 14 .

Edition commentary

1 Cor. vi. 15 .

Edition commentary

1 Cor. vi. 20 .

Edition commentary

1 Cor. vi. 20 .

Edition commentary

Constantior: ironically predicated.

Edition commentary

1 Cor. vii. 7, 8 .

Edition commentary

1 Cor. vii. 9, 13, 14 .

Edition commentary

1 Cor. vii. 27 .

Edition commentary

One of Marcion’s Antitheses .

Edition commentary

Viderint.

Edition commentary

Et Christus: Pamelius and Rigaltius here read “Christi apostolus .” Oehler defends the text as the author’s phrase suggested (as Fr. Junius says) by the preceding words, “ Moses or Christ .” To which we may add, that in this particular place St. Paul mentions his injunction as Christ’s especially , οὐκ ἐγὼ, αλλ᾽ ὁ Κύριος , 1 Cor. vii. 10 .

Edition commentary

1 Cor. vii. 10, 11 .

Edition commentary

1 Cor. vii. 29 .

Edition commentary

1 Cor. vii. 39 .

Edition commentary

1 Cor. viii. 5 .

Edition commentary

1 Cor. viii. 4 .

Edition commentary

1 Cor. viii. 6 .

Edition commentary

1 Cor. iii. 21, 22 .

Edition commentary

1 Cor. iii. 23 .

Edition commentary

1 Cor. ix. 13 .

Edition commentary

1 Cor. ix. 7 .

Edition commentary

He turns to Marcion’s god.

Edition commentary

1 Cor. ix. 9 and Deut. xxv. 4 .

Edition commentary

1 Cor. xi. 10 .

Edition commentary

Comp. 1 Cor. ix. 13, 14, with Deut. xviii. 1, 2 .

Edition commentary

Gratis.

Edition commentary

1 Cor. ix. 15 .

Edition commentary

1 Cor. x. 4 .

Edition commentary

Figuram extranei sacramenti.

Edition commentary

Recensendum.

Edition commentary

1 Cor. x. 6 .

Edition commentary

Me terret sibi.

Edition commentary

1 Cor. x. 7–10 .

Edition commentary

Magis quam foveat.

Edition commentary

1 Cor. x. 11 .

Edition commentary

1 Cor. x. 25–27 .

Edition commentary

Novationem.

Edition commentary

1 Cor. xi. 3 .

Edition commentary

1 Cor. xi. 7 .

Edition commentary

Gen. i. 26 .

Edition commentary

1 Cor. xi. 10 .

Edition commentary

1 Cor. xi. 9 .

Edition commentary

1 Cor. xi. 10 .

Edition commentary

See more concerning these in chap. xviii. of this book. Comp. Gen. vi. 1–4 .

Edition commentary

1 Cor. xi. 18, 19 .

Edition commentary

Probabiles: “approved.”

Edition commentary

See above, in book iv. chap. xl.